Safran

Safran latince adı crocus sativus olan çiğdem çiçeğinden elde edilen koyu portakal rengi, iplik görünümünde, lezzetli ve keskin kokulu bir baharattır. İtalya’dan, Hindistan’a Akdeniz- Ortadoğu arasındaki bölgede yetişir.

Mutfaktaki kullanımından başka sağlık için pek çok faydası bulunmaktadır. Sindirim sistemini uyararak, hazmı kolaylaştırır, kolik ağrılarını rahatlatır, mide asit ve gazlarını giderir. Bunun yanısıra kadınların adet sancı ve düzensizliklerinde de faydalı işlevleri vardır.

Safran üzerinde yapılan araştırmalar kanserle savaşta faydalı bir madde olduğunu kanıtlamıştır. 1999 yılında İndiana Üniversitesinde yapılan çalışma tümörlerin büyümesini yavaşlatarak hayat süresini arttırdığını tespit etmiştir. Özellikle çocuk doğurmuş kadınlar üzerinde daha başarılı olduğu kanıtlanmıştır.

Safran kanserle savaşan kemoterapik maddelerinin yanısıra yüksek ölçüde antioksidan içeren bir baharat olduğundan kansere yakalanmadan önce de korunmayı sağlamaktadır.

Japonya’da yapılan bir başka araştırma safranın öğrenim bozuklukları ve hafıza problemlerini iyileştirdiğini söylemektedir.

Safran yoğun depresyon yaşayan hastalara da uygulanmış ve depresif bulgularda azalmalar gözlenmiştir. Depresyonla savaşan ilaçlarda görülen cinsel isteksizlik gibi yan etkileri de olmadığından depresyon tedavisinde tercih edilen bir bitki olmuştur.

Safran, çiğdem çiçeğinden elde edilir ve bir tutam safran için ortalama 200.000 çiçek işlenmektedir. Bu nedenle çok pahalıdır. Ucuz fiyatlarla satılan safrandan şüphelenilmesi gerekir. Çünkü aşırı pahalı olması sebebiyle benzer renkteki maddeler safran adı altında satılmaktadır. Toz ya da ipliksi görünümlü olarak iki formda satılan ürünlerden ipliksi formun taklidi daha zor olduğundan bu şekli ile satın alınması önerilir.

Tıbbi amaçlar için çay şeklinde kullanılabilir. Kaynayan bir bardak suya 5-6 tane safran parçası atılıp karıştırılır. İçilebilecek sıcaklığa geldiğinde içilir ya da soğuk içilir. İdeal kullanım miktarı günde yarım ya da bir bardaktır.

Safranın etkisini koruyabilmesi için serin hava almayacak şekilde kapalı bir kapta ve ışıksız bir ortamda saklanması gerekir. Gerekirse dondurularak saklanabilir. Doğru koşullarda saklanan safran 2 yıla kadar kullanılabilir. Kokusu kullanılabilirliğinin ölçütüdür.

Safran rahmi uyarabilir. Bu nedenle hamile kadınlar kesinlikle safran kullanmamalıdır. Hamilelerin kullanımı dışında bilinen herhangi bir yan etkisi olmamasına karşın belirtilen dozların aşılmaması önerilir. Başka bitki ya da ilaçlarla bilinen negatif etkileşimi yoktur.

Colchicum autumnale adı verilen güz çiğdemi görünüş olarak safranın elde edildiği çiğdeme çok benzemekle birlikte çok zehirli bir bitkidir. Bu nedenle kişilerin safranı kendi çabaları ile üretmeye çalışmamaları önerilmektedir.

İlgili Yazılar:

1. Safran Bitkisinin Faydaları
2. Sakızotu – Gundelia tournefortii
3. Su Teresi – Nasturtium officinale
4. Soğan – Allium cepa
5. Semizotu – Portulaca oleraceae